Sessiz Film

1927’ye kadar sinema teknolojisinde ses yoktu. Sinema salonlarında bir piyano veya org bulunurdu ve bir piyanist filmi izlerken gerekli müziği doğaçlama çalardı.

Her ne kadar bugün artık teknoloji, sinemada görüntü kaydıyla ses kaydını senkronize bir şekilde verme imkânını sunsa da, sessiz filmlere canlı müzik yapmak başlı başına bir sanattır; modern bir filme müzik bestelemekten farklıdır ve ustaca yapılırsa, izlemesi modern bir film gösteriminin sunamayacağı bir zevki sunar. Her şeyden önce canlı ve doğaçlama olması onu özel ve farklı kılar. Dahası, sessiz film piyanistinin görevi sadece filmin duygusal etkisini vurgulamak için müzik yapmak değil, aynı zamanda yeri geldiğinde görseldeki efektleri çalgısıyla vermektir. Çünkü sessiz filmde müzik olmadığı gibi konuşma da yoktur; araba motoru, rüzgar, kuş cıvıltısı gibi sesler de yoktur. Piyanistin görevi bunların hepsi olmaktır!

Hakan A. Toker, ABD’deki sinemalarda başlayan, 20 yılı aşkın sessiz film icrası deneyimiyle, tarihe ve sanata meraklı izleyicilere olduğu kadar her yaştan ve her kesimden sinema izleyicisine keyifli anlar vadediyor.

Sessiz film denince akla Charlie Chaplin’in komedileri gelir. Oysa 1874’ten 1927’ye kadar yeryüzünün dört bir yanında yapılmış, Japonya ve Hindistan dâhil hemen her ülkeden çıkma yapımları kapsayan; dram, macera, gerilim, bilim-kurgu, belgesel, deneysel vs. her türden binlerce sessiz film arşivlerde keşfedilmeyi beklemektedir. Bunlar arasında “Hoşgörüsüzlük” (1916), “Dr. Caligari’nin Dolabı” (1920), “Prens Ahmed’in Maceraları” (1927) gibi başyapıtlar vardır ki, bunlar salt tarihsel değer arz etmeyen, aynı zamanda bugün halen sanatsal ve eğlence değerini koruyan etkileyici eserlerdir.